VDS nedir, VPS'ten farkı nedir?
VDS ve VPS kısaltmaları çoğu sağlayıcının sitesinde neredeyse aynı anlamda kullanılır, oysa aralarındaki fark faturanızı da sunucunuzun performansını da doğrudan etkiler. Fark isimde değil, kaynağın nasıl paylaşıldığında.
Kısa cevap
VPS (Virtual Private Server), fiziksel bir sunucunun sanallaştırılmasıyla oluşturulan ve kaynakların paylaşıldığı bir sunucudur. Size 4 vCPU verilmiş olabilir ama bu, o dört çekirdeğin her an sizin olduğu anlamına gelmez; aynı fiziksel makinedeki diğer müşteriler yoğun çalıştığında sizin işiniz bekler.
VDS (Virtual Dedicated Server), aynı sanallaştırma teknolojisini kullanır ama kaynaklar size ayrılmış olarak tahsis edilir. 4 vCPU aldıysanız o kapasite başka bir müşteriyle paylaşılmaz.
Aradaki teknik ayrım budur. Ancak sektörde bu iki terim gevşek kullanıldığı için, isme değil sağlayıcının taahhüdüne bakmak gerekir.
Asıl mesele: overselling
Overselling, bir sağlayıcının fiziksel makinede var olandan daha fazla kaynağı satmasıdır. 128 GB RAM'li bir sunucuya toplam 300 GB RAM satılabilir; çünkü müşterilerin hepsinin aynı anda kapasitesini doldurmadığı varsayılır.
Bu varsayım çoğu zaman doğrudur — ta ki doğru olmadığı ana kadar. Overselling yapılan bir makinede yaşanan tipik belirtiler:
- Sunucu gündüz normal, akşam saatlerinde belirgin yavaş
topçıktısında CPU boşta görünüyor ama işlemler yine de bekliyor- Disk gecikmesinin (I/O wait) sebepsiz yükselmesi
- Aynı kodun aynı sunucuda bir hafta sonra iki kat yavaş çalışması
Bunların hiçbiri sizin sunucunuzda ölçülebilir bir hata olarak görünmez, çünkü sorun sizin sanal makinenizde değil, altındaki fiziksel makinede yaşanır.
Karşılaştırma
| VPS (paylaşımlı) | VDS (ayrılmış) | |
|---|---|---|
| vCPU | Paylaşımlı, komşu yükü etkiler | Ayrılmış, kapasite garantili |
| RAM | Genelde ayrılmış, bazen şişirilmiş | Ayrılmış |
| Disk I/O | Paylaşımlı, en çok dalgalanan kalem | Ayrılmış veya sınırlandırılmış |
| Fiyat | Daha düşük | Daha yüksek |
| Uygun olduğu iş | Statik site, test ortamı, düşük trafikli panel | Oyun sunucusu, veritabanı, üretim uygulaması |
Satın almadan önce sorulacak dört soru
Pazarlama metni yerine doğrudan cevabı ölçebileceğiniz sorular:
- "Overselling yapıyor musunuz?" Net bir "hayır" alamıyorsanız yapıyorlar demektir.
- "vCPU'm garantili mi, yoksa paylaşımlı mı?" Cevap "garantili" ise, yoğun saatte tek çekirdek testi çalıştırıp doğrulayabilirsiniz.
- "Disk NVMe mi, SATA SSD mi?" Veritabanı çalıştıracaksanız bu fark yüzdelerle değil katlarla ölçülür.
- "Sunucu fiziksel olarak nerede?" Türkiye'deki kullanıcılara hizmet veriyorsanız yurt dışı lokasyon 40-60 ms ek gecikme demektir ve bu, oyun sunucularında oyuncunun doğrudan fark ettiği bir şeydir.
Hangisini seçmelisiniz?
Karar kuralı basit: işiniz gecikmeye duyarlıysa VDS, değilse VPS.
Gecikmeye duyarlı işler: oyun sunucuları (FiveM, Minecraft, Rust ve benzeri), gerçek zamanlı uygulamalar, aktif veritabanı yükü olan siteler, ses sunucuları.
Gecikmeye duyarlı olmayan işler: statik siteler, zamanlanmış görev çalıştıran küçük servisler, geliştirme ve test ortamları.
Kaynak ihtiyacınızı iş tipine göre nasıl hesaplayacağınızı ayrıca yazdık: Sunucu için kaç vCPU ve kaç GB RAM gerekir?
Datafex'te durum
Datafex sanal sunucularında kaynaklar ayrılmış olarak tahsis edilir, overselling yapılmaz. Tüm paketler NVMe SSD kullanır ve sunucular Bursa'daki DGN Veri Merkezi'nde barındırılır — yurt içi taşıma kapasitesi 100 Gbps, yurt dışı 10 Tbps. Fexwall DDoS koruması L3/L4 seviyesinde tüm paketlerde ücretsiz dahildir.
İhtiyacınız oyun sunucusuysa, oyun başına oyuncu sayısına göre RAM/vCPU/disk önerilerini derledik: oyun sunucusu paketleri.